İmplant Üstü Protezler
İmplant Üstü Sabit Protezler
İmplant üstü sabit protezler, diş kayıplarının en etkili ve kalıcı çözümlerinden biridir. Çene kemiğine yerleştirilen titanyum implantlar üzerine özel olarak tasarlanan bu protezler, doğal dişleriniz gibi fonksiyon görür ve estetik bir gülüşe sahip olmanızı sağlar. Sabit oldukları için hastalar tarafından çıkarılamazlar ve doğal diş hissi verirler. Estetik, dayanıklılık, fonksiyon ve konfor açısından doğal dişlere en yakın çözümü sunarlar. Uygun planlama ve düzenli bakım ile uzun yıllar konforlu bir şekilde kullanılabilir. Çene kemiğinin erimesini önler ve çiğneme fonksiyonlarını geri kazandırır.
İmplant üstü sabit protezler, hastanın ihtiyaçlarına, estetik beklentilerine ve ekonomik durumuna göre seçilir. Her yöntemin kendine özgü avantajları ve dezavantajları olduğu için detaylı bir muayene ve tedavi planlaması şarttır. Diş hekimi, en uygun tedavi seçeneğini belirlerken kemik durumu, çiğneme kuvveti ve hastanın ağız hijyenine dikkat eder.
İmplant Üstü Sabit Protezler Kimler İçin Uygundur?
- Eksik dişleri olan bireyler.
- Çene kemiği yeterli yoğunlukta olan hastalar.
- Genel sağlık durumu iyi olan ve cerrahi işlemi tolere edebilecek bireyler.
Uygun Olmayan Durumlar
- Şeker hastalığı kontrol altında olmayanlar.
- Sigara kullanımı yüksek olanlar (İmplant başarısını düşürebilir).
- Kemik yetersizliği olanlar (kemik gresti ile destek gerekebilir).
İmplant Üstü Sabit Protezlerin Türleri
1-Tek Diş İmplantlar
Tek bir diş eksikliğinde uygulanır. İmplantlar, çene kemiğine yerleştirilen yapay diş kökleridir. Bu implantlar üzerine sabit protezler yerleştirilerek eksik dişler tamamlanır. Diğer komşu dişlere herhangi bir işlem gerekmez. Eksik dişin yerine İmplant yerleştirilir ve üzerine porselen veya zirkonyumdan yapılmış bir kron yerleştirilir.
2-Çoklu İmplantlar Üzerine Protezler
Birden fazla diş eksikliğinde uygulanır. İmplantlar, eksik dişlerin iki ucuna yerleştirilir ve aradaki boşluklar, implantlara desteklenen köprü proteziyle kapatılır.
3-Tam Ark Protezleri
Tam dişsiz ağızlarda uygulanır. Bir çenede tüm dişlerin yerine geçecek şekilde tasarlanır ve implantlara sabitlenir. All-on-four ve all-on-six sistemleri bu gruptandır. Tüm üst veya alt çenedeki dişlerin eksik olduğu durumlarda tercih edilir. Sadece 4 veya 6 adet İmplant üzerine tüm çene protezi yerleştirilir.
4-Hibrit Protezler
Tam dişsiz hastalarda uygulanır. Hibrit protezler, sabit protezlerin estetik ve fonksiyonel özelliklerini çıkarılabilir protezlerin temizlenebilirliğiyle birleştiren çözümlerdir. Metal alt yapıya sahip olup, diş ve diş eti görünümünde akrilik veya porselen malzemeler kullanılarak hazırlanır. Tam dişsiz hastalarda, çene kemiğinde ciddi rezorpsiyon olan vakalarda, protetik rehabilitasyon gerektiren ileri vakalarda uygulanabilir.
Sabit İmplant Üstü Protezlerin Avantajları
Diğer dişlerinizle uyumlu bir görünüm sağlar. Doğal dişler gibi çiğneme ve ısırma kuvvetlerine karşı dayanıklıdır. Kendi dişleriniz gibi rahatlıkla kullanabilirsiniz. İmplantlar, çene kemiğini uyararak erimeyi önler. Komşu doğal dişlerin kesilmesine gerek kalmaz. Uygun bakım yapıldığında ömür boyu kullanılabilir.
Diğer yandan; geleneksel protezlere göre daha pahalıdır. İmplantın kemikle kaynaşması zaman alır. Enfeksiyon, implant kaybı veya iyileşme sorunları gibi riskler içerebilir. Burada hastanın sistemik rahatsızlıkları ,sigara faktörü,implant cerrahisinden sonra ve kaplamalar ağıza sabitlendikten sonra ağız hijyenine dikkat edilmemesi implant kaybına sebep olabilecek dikkat edilmesi gereken faktörlerdir.
Sabit İmplant Üstü Protezlerin Uygulama Süreci
Diş hekiminiz, ağız yapınızı detaylı olarak değerlendirir ve tedavi planınızı oluşturur.Çene kemiğine titanyum implantlar yerleştirilir.İmplantların kemikle bütünleşmesi için belirli bir süre beklenir. İyileşme başlıkları takılır. Diş eti şekillendirilir ve protez yerleşimine hazırlanır. Hassas ölçüler alınarak protezin hazırlanması için laboratuvara gönderilir. İmplant üzerine geçici protez takılır ve estetik uyum değerlendirilir.İyileşme sürecinin ardından implantlar üzerine protezler sabitlenir.
Kullanılan Materyallerin Türleri
- Metal Destekli Porselen (PFM):Dayanıklı ve uzun ömürlüdür. Metal altyapı nedeniyle ışık geçirgenliği düşüktür, bu yüzden arka dişlerde tercih edilir.
- Tam Seramik Protezler: Estetik açıdan en iyi sonucu verir. Özellikle ön dişlerde kullanılır.
- Zirkonyum Protezler: Dayanıklı ve ışık geçirgenliği yüksektir. Metal içermediği için biyouyumlu ve estetik açıdan doğaldır.
Sabit İmplant Üstü Protezlerin Bakımı
Dişlerinizi günde en az iki kez fırçalayın.Dişler arası temizliği için diş ipi kullanın. İmplant aralarının temizlenmesi için kullanılır. Ayrıca ağız duşları plağın ve yiyecek artıklarının temizlenmesine yardımcı olur. Düzenli olarak 6 ayda bir diş hekimi kontrolüne gidilmelidir.
Simante İmplant Üstü Kaplamalar
Simante (sementlenmiş) implant üstü kaplamalar, diş hekimi tarafından özel bir yapıştırıcı (sement) ile implant üzerine sabitlenir. Bu protezler, doğal dişlerin görünümüne en yakın sonuçları verir. Tek diş eksikliklerinde, çoklu diş eksikliklerinde, estetik ve fonksiyonel restorasyon gerektiren durumlarda uygulanır. Vidalı protezlerde bazen vida deliği görünebilirken, simante protezlerde bu problem yoktur. İyi bir marjinal uyum sağlar ve sızıntı riskini azaltır.
Montajı ve hizalaması daha kolaydır. Diğer taraftan herhangi bir onarım gerektiğinde protez kırılmadan çıkarılamayabilir. Sementin tam temizlenmemesi durumunda enfeksiyon riski oluşabilir (peri-implantitis). Protezin çıkarılmasının zor olması, bakım ve revizyon işlemlerini karmaşık hale getirir. Genelde implant üstü kaplamalarda daha estetik olması sebebi ile zirkonyum alt yapı destekli porselen yada monolitik (tek tabaka) zirkonyum kronlar tercih edilir.
Vidalı İmplant Üstü Kaplamalar
Vidalı implant üstü kaplamalar, doğrudan implant üzerine yerleştirilen abutmente (bağlantı parçası) vida ile tutturulan protezlerdir. Tek diş eksikliklerinde, çoklu diş eksikliklerinde, tam dişssizlikte uygulanabilir. Özellikle kron boyu kısa olması gereken durumlarda (karşıt ark ile uzaklığı çok az ise), posteriorda kemik desteği yeterli olmayıp sinüs lift gibi ileri cerrahi kontrendike olduğunda diş arkını daha arkaya uzatabilmek için implantlar açılı yerleştirilmesi gerekirse vidalı restarasyonlar uygulanır. Kısacası implantlar için yeterli kemik olmadığında açılı yerleştirilmek zorunda kalınıyorsa multi abutmentler ile üst yapıda paralellik sağlanır
- Avantajları; Bakım, tamir veya revizyon gerektiğinde protez kolayca çıkarılabilir. Yapıştırıcı kullanılmadığı için sement kaynaklı peri-implantitis riski yoktur. Protezin yerleşim açısı gerektiğinde değiştirilebilir.
- Dezavantajları; . Bu sistemler biraz daha dikkatli ve hassas çalışma gerektirir. Vida deliği bazı durumlarda estetiği olumsuz etkileyebilir (ön bölgede).Vidalar gevşeyebilir veya kırılabilir. Genellikle simante protezlere kıyasla daha maliyetlidir.
Vidalı implant üstü kaplamaları şu şekilde sınıflarsak;
- Tek diş eksikliğinde; T-base üzerine tek diş implant üstü kaplama,
- Çoklu diş eksikliğinde; Multi abutment üzerine yapılan köprü şeklindeki vidalı kaplamalar,
- Tam ark dişsizlikte; Bu sistemler, tamamen dişsiz hastalarda çene başına 4 veya 6 implant üzerine sabitlenen tam ark protezlerdir. İmplantlar belirli açılarla yerleştirilerek, daha az implantla maksimum destek ve stabilite sağlanır All on four, All on six ve Hibrit protezler gibi sistemler.Aynı gün geçici protez yerleştirilebilir (immediate loading). Açılı implant yerleşimi ile kemik miktarının yetersiz olduğu durumlarda bile uygulanabilir. Her diş için ayrı implant yerleştirilmesine kıyasla daha ekonomiktir. Diğer taraftan temizlik ve hijyenin iyi sağlanması gerekir. Uzun dönemde kemik rezorpsiyonu görülebilir. İmplant kaybı durumunda protez yeniden tasarlanmak zorunda kalabilir.
- All-on-Four: Üst veya alt çeneye 4 implant yerleştirilir. Posterior implantlar açılı olarak yerleştirilerek kemiğin en sağlam bölgelerinden destek alınır. Genellikle daha hızlı bir iyileşme süreci sağlar. Eğer hastanın kemik kalitesi iyi ve yeterli ise, İmplantların primer stabiliteleri yeterli ise aynı gün içinde bir geçici protez takılarak hasta estetik ve fonsiyonel olarak dişsiz kalmamış olur. Bu hasta için büyük bir konfordur. Diğer taraftan ilerleyen süreçte bir implantın kaybı tüm sistemi bozacağı için hastaların ağız içi bakımına çok dikkat etmeleri gerekir.
- All-on-Six: Üst veya alt çeneye 6 implant yerleştirilir. Daha fazla implant desteği sağladığı için çiğneme kuvvetine daha dayanıklıdır. Kemik kaybı fazla olan hastalarda tercih edilir. All on four sistemine göre daha maliyetli olmasına karşın sistemin devamlılığı daha uzun sürelidir. Eğer kemik durumu uygun ve ekonomik olarak da sıkıntı yok ise altı implant ile tedaviye devam edilmelidir.
- Hibrit Protezler: Hibrit protezler, sabit protezlerin estetik ve fonksiyonel özelliklerini çıkarılabilir protezlerin temizlenebilirliğiyle birleştiren çözümlerdir. Metal alt yapıya sahip olup, diş ve diş eti görünümünde akrilik veya porselen malzemeler kullanılarak hazırlanır. Tam dişsiz hastalarda, çene kemiğinde ciddi rezorpsiyon olan vakalarda, protetik rehabilitasyon gerektiren ileri vakalarda uygulanabilir.
- Hibrit protezlerin Avantajları: Metal destekli yapısı sayesinde uzun ömürlüdür. Diş eti ve diş görünümü doğal şekilde taklit edilir. Protez kolayca çıkarılabildiği için onarım işlemleri pratik hale gelir. Sabit protezlere kıyasla maliyeti daha düşüktür.
- Hibrit protezlerin Dezavantajları: Metal alt yapı nedeniyle ağırlığı daha fazladır. Altında biriken plak ve yiyecek kalıntıları temizlenmezse enfeksiyon riski artar. Porselen üst yapılar estetik açıdan daha iyi sonuçlar verirken, akrilik bazlı tasarımlar biraz daha sınırlıdır.
İmplant Üstü Hareketli Protezler (Overdenture)
Çene kemiğine yerleştirilen implantlara özel olarak hazırlanan destekler üzerine yerleştirilir. İmplantlar üzerine oturur. Çene kemiğinde yeterli destek olmayan hastalar için idealdir. Locater bağlantılı protezler, Ball ataşmanlı protezler . Barlı protezler bu gruptandır.
Bu üç protez türü de, dişsiz veya kısmi dişsiz kişilerde eksik dişlerin yerine konulması ve çiğneme fonksiyonlarının yeniden sağlanması için kullanılan implant destekli protez çeşitleridir. Her birinin kendine özgü avantajları ve kullanım alanları vardır.
Hangi protez sisteminin sizin için en uygun olduğuna karar vermek için diş hekiminize başvurmanız gerekir. Diş hekiminiz, ağız yapınız, yaşam tarzınız ve beklentileriniz doğrultusunda size en uygun tedavi planını sunacaktır.
İmplant Üstü Hareketli Protez Türleri (Overdenture)
- Ball Ataşmanlı Protezler: Bu protezlerde, implantların üzerine yerleştirilen küçük yuvarlak toplara (ball) karşılık gelen, protezin iç kısmında yuvalar bulunur. Bu toplar ve yuvalar, protezin implantlara sıkıca oturmasını sağlar. Kolay takıp çıkarılabilir. Protezin temizliği ve bakımı kolaydır. Diğer sistemlere göre daha ekonomiktir. Diğer taraftan diğer implant üstü protez sistemlerine göre protez daha hareketli olabilir.
- Locator Bağlantılı Protezler: Bu sistemde, implantların üzerine yerleştirilen özel abutmentlerin üzerine, protezin iç kısmında bulunan karşılık gelen parçalar yerleştirilir. Bu parçalar, manyetik bir çekim gücü sayesinde protezin implantlara sıkıca oturmasını sağlar. Protezin hareketliliği çok azdır. Protezin temizliği kolaydır. Ball ataşmanlı sisteme göre daha maliyetlidir. Özel abutmentler maliyeti arttırır.
- Barlı Protezler: Bu sistemde, implantların üzerine uzun bir metal bar yerleştirilir. Protezin iç kısmında ise bu bara tam olarak oturan bir yapı bulunur. Bu sayede protez, implantlara çok daha sağlam bir şekilde tutunur. Protezin neredeyse hiç hareketi olmaz. Çiğneme ve konuşma fonksiyonları neredeyse doğal dişler gibi gerçekleşir. Malesef diğer sistemlere göre daha karmaşık bir işlem sürecine sahiptir. İmplantların yerleşimi ve barın yapılması daha uzun sürer. Tüm sistemler arasında en pahalı olanıdır.
İmplant Üstü Hareketli Protezler Kimlere Uygulanabilir?
Tam dişsizlik yaşayan bireylerde,kemik desteği uygun olan veya greftleme yapılabilecek hastalarda, hareketli protez kullanmak istemeyen hastalarda uygundur.
Overdenture Protez Uygulaması
Diş hekimi ağız içi muayene yapar ve protez için uygun olan dişleri veya implantları belirler.Ağızda sadece kök olarak kalsa bilebazı dişler proteze destek sağlamak için korunur. Diş kökleri korunarak üstleri şekillendirilir veya implantlar yerleştirilir. Kalan dişler veya implantlar üzerine özel destekler hazırlanır.Ağız yapısına uygun ölçüler alınır.
Hazırlanan destekler üzerine protez dişler yerleştirilir.Protez, hazırlanan destekler üzerine yerleştirilerek ağıza oturur. Hareketli (çıkarılabilir) yapıdadır. İmplant üstü overdenture protezler manyetik, topuzlu veya barlı bağlantılar ile implantlara sabitlenerek stabilitesi iyi bir şekilde ağıza oturur. Protezin uyumu ve bağlantı elemanlarının çalışması kontrol edilir. Protez hastaya teslim edilerek gerekli düzenlemeler yapılır.
Overdenture protezler uzun vadeli çözümler için daha stabil, konforlu ve kemik koruyucu bir seçenektir. Her iki protez tipi de hastanın ihtiyaçlarına göre planlanarak uygulanır.
Overdenture Protezlerin Avantajları
- Doğal dişlere benzerlik: Kalan dişler veya implantlar sayesinde protez, doğal dişlere daha yakın bir görünüm ve his sağlar.
- Çiğneme Konforu: Doğal diş kökleri veya implantlardan destek alarak daha sağlam durur. İyi bir tutunma sağladığı için çiğneme sırasında daha az kayma ve daha rahat bir deneyim sunar. Sağlam bir tutunma sayesinde çiğneme fonksiyonu daha iyi hale gelir.
- Konuşma kalitesini arttırma: Protezin sabit olması sayesinde konuşma sırasında kayma ve düşme gibi sorunlar yaşanmaz ve konuşma sırasında seslerin daha net çıkmasını sağlar. Hastaya daha fazla psikolojik olarak güven verir.
- Çene kemiği sağlığı: Diş kaybı sonucu çene kemiği erimesi hızlanır. Overdenture protezler, kalan dişleri destekleyerek bu erimeyi yavaşlatır.
- Estetik görünüm: Doğal dişlere olan benzerliği sayesinde gülüş estetiğinizi de iyileştirir. Diş eksiklikleri estetik kaygılara neden olabilir. Overdenture protezler bu kaygıları giderir.
- Daha uzun ömürlü: Doğru bakım yapıldığında diğer protez türlerine göre daha uzun ömürlüdür.
- Daha Az Sayıda Diş Kaybı: Kalan dişleri koruyarak daha az diş kaybına neden olur.
Overdenture Protezlerin Dezavantajları
- Maliyet: Geleneksel protezlere göre daha pahalıdır.
- Zaman Alıcı Tedavi Süreci: İmplant uygulamaları ek süre gerektirebilir.
- Düzenli Bakım ve Kontrol: İmplant veya köklerin sağlığını korumak için düzenli bakım gerekir.
- Karmaşık Yapım Aşamaları: Doğal diş desteği veya implantlar için ek işlemler gerekebilir
Overdenture Protez Bakımı
Protezi ve destekleri düzenli olarak günde en az iki kez fırçalamak önemlidir. Düzenli olarak diş hekimi kontrolüne gitmek, protezin durumunun takip edilmesi için gereklidir. Protezi düzenli olarak temizleme tabletleriyle temizlemek, bakteri oluşumunu önler. Özetle, overdenture protezler, diş kaybı yaşayan kişiler için hem fonksiyonel hem de estetik bir çözümdür. Doğal dişlere yakın bir görünüm ve his sağlaması, çiğneme ve konuşma fonksiyonlarını iyileştirmesi ve çene kemiği sağlığını koruması gibi birçok avantajı vardır.

